Wêje û Zimanê Kurdî / Kürt Dili ve Edebiyatı / Wêj
ANASAYFA HABER ARA FOTO GALERİ VİDEOLAR ANKETLER SİTENE EKLE RSS KAYNAĞI İLETİŞİM

HABER ARA


Gelişmiş Arama

EN ÇOK OKUNANLAR

6.DERS: KURDÎ ÜZERİNE

6.DERS: KURDÎ ÜZERİNE

Tarih 16 Eylül 2015, 12:35 Editör Yönetici-Editör

1-Diller Arasındaki Farklar
2-Çocuklara Verilen İsimler

6.DERS: KURDÎ ÜZERİNE

Bu Wane(Ders)de Neler Öğreneceğiz?

                                                                       1-Giriş

                                                      2-Diller Arasındaki Farklar

                                            3-Çocuklara verilen isimler ve Sonuç

 

       *Bu dersimizde Kurdî’nin bazı özelliklerinden bahsedeceğiz. Bu makale; Kurdî’yi öğrenme noktasında da sizlere ileride fayda sağlayacaktır.

 

      1-Giriş: Öncelikle herkes şunu bilmelidir ki; hiçbir dil diğer başka bir dili tamamıyla karşılamaz/karşılayamaz. Nitekim bu sorun, çevrilen romanlarda baş göstermektedir. Çevirisi yapılmış bir roman, hiçbir zaman orijinal dilindeki tadı vermez. Hele bir şiir, hiçbir şekilde başka bir dile çevrilemez. Bu nedenledir ki; Kurdî öğrenirken ister istemez, bazı anlarda, Türkçe dil kurallarına ve yapılarına göre düşünmeniz kaçınılmaz olsa da, bu doğru bir şey değildir.

Daha öncede anlattığım gibi, burada verilen dersler; Kurdî öğrenmenin esas dersleri değil, ön hazırlığı, Kurdî öğrenmenin ön aşamasıdır. Nitekim ileride asta yekem seviyesi dersleri aldığınızda mümkün olduğunca sadece Kurdî gramer ve yapılarına göre düşünmeye çalışın.

 

     2-Diller Arasındaki Farklar: Konuya Türkçe’deki kardeş kelimesiyle başlayalım; Türkçe’de, kardeş hem erkek hem kız için kullanılır; oysa kardeş’in Kurdî’de bilinen karşılığı “bira”dır. “Bira” ise Kurdî’de sadece erkeği temsil eder; yani “kız kardeşleri” temsil etmez; ancak bira’nın Kurdî’de erkek ve kızı temsil ettiği istisnai durum tektir, o da; “kardeşlik” anlamında kullandığında, tüm insan cinslerini kapsar, bazı durumlarda bu ayrım özellikle belirtilir; kimisi “hepimiz kardeşiz” derken “em hemû biranin” demez.  “Em hemû xwîş û biranin” der.  

Kurdî’de, siz kız kardeşinizi, Kürtçedeki, kardeş (bira)’ya dâhil edemezsiniz; çünkü dâhil ederseniz, kızı Kurdî’ye göre, erkekleştirmiş olursunuz. Bu nedenle Kurdî’de “siz kaç kardeşsiniz?” sorusu, şu şekilde sorulur: “hûn çend xûşk û biranin?” (siz kaç kız ve erkek kardeşsiniz?) şeklinde sorulur. Bu nedenle; bu soru Türkçe de böyle sorulursa, bir sorun kalmayacaktır. Kürt’ler, soruyu Türkçe işitip, Kurdî yorumlayıp, yine Kurdî’ye göre cevap veriyor. “kaç erkek kardeşsiniz?” diye algılayıp, yorumluyor, bu nedenle de, cevabı ona göre veriyor. Tabi bu soruyu soran kişi, dil yapılarından bi-haber olduğu için, kendisini değil de, karşısındakini cahillikle suçlar.
      

     3-Çocuklara Verilen İsimler: İsimler de, bir dil için son derece büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, bu konuya da iyice vakıf olmak gerek. Bu nedenle, başta çocuklarımız olmak üzere, değer verdiğimiz herhangi bir canlıya, özel bir isim verirken, Kurdî isim kullanmak kültürümüz açısından daha faydalı olacaktır.

 

a-      Çocuklara verilen isimler üzerine birkaç ironi:

 

      Siz de şahit olmuşsunuzdur, kimi sohbetlerinizde, hani yeni bir çocuk doğar, isim verilme faslı olur, bu fasıl birçok tartışmaya mahal verir, söz konusu Kürt çocuklarına verilecek isimse, bu münakaşa daha çok hararet kazanır. Mesela saf bir Kürt, çocuğuna Kürtçe isim vermek ister, fakat kimi “Kürt Dili Cahili Kürt” tarafından yadırganır ve amacından da vazgeçirilir. İşte tam da bu noktada, çelişkiler yumağı sarar yumağını büyür…

İroni örnek(mînak)-1: Çocuğuna Kürtçe isim vermek isteyen ebeveynler, çocuğuna “Zinar” ismini vermek ister, fakat dil cahilleri, “Zinar”ın güzel bir isim olmadığını, bir anlam da taşımadığını, bunun yerine “Kaya” isminin çocuğu verilmesinin, daha güzel ve daha anlamlı olacağını savunurlar, “Zinar”ın ne anlama geldiğini ya bilmezler ya da bilmek istemezler.

İroni örnek(mînak)-2: Başka bir dê û bav (anne ve baba) ise bir kız çocuğuna sahip olmuştur, bunlar da; kızlarına “Mizgîn” adını koymak isterler, fakat bu nokta da yine büyük bir sorun vardır, çevre “Mizgîn” değil de; çocuğa “Müjde” ismini koymayı tafsiye eder, nedense…

Bir de değinmeden geçmek istemiyorum, çocuklarınızın isimleri, “Arapça” olacak diye hiçbir hadis yoktur. Arapça olmasının da hiçbir artısı da yoktur. Nitekim kimi Kürt çevreleri isim konusunda Arapça olmasında ısrarkar davranmaktadır. Oysa bu yönde bir fetva yoktur. Kısacası “Kürtçe olunca, çirkin ve anlamsız, Türkçe, Arapça veya başka bir dil olunca, güzel ve anlamlı oluyor”muş. Bu tez, Kürt olmayan bir aile için, gayet tabii olabilir, ancak bir Kürt ailesi için de böyle olması, gayet bi-tabii ve acınacak bir durumdur.

Örneğin; bir kız çocuğunuz oluyor ismini “kevir(taş)” bırakıyorsunuz, bu durumda ahali buna ne der, sizi rezil-rüsva eder. Neden mi? Çünkü çocuğa “Taş” ismi verilir mi hiç? Aynı kişi aynı çocuğuna, “Hacer” ismini verirse ne olur? Süper olur, anlamlı olur, mükemmel olur, değil mi? Oysa Arapça ’da taşın karşılığı hacer’den başka bir şey değildir.

 

      Sonuç:
      İsim, bir kulak aşinalığı olayından öte bir şey değildir. Günümüz Türkiye’sinde kız çocukları için kullanılan”Evin” ismi de Kurdî’de, aşk-sevgi anlamına gelmektedir, yani Kürtçedir, fakat bu isim hem Türkler, hem de asimle olmuş Kürtler tarafından kabul görmüş ve kullanımı yadırganmamıştır. Oysa diğer Kurdî anlamlı isimler, geçmişin geri kalmış Türkiye’sinde, yasak olduğu için kullanılamamış ve bu nedenle de kulağa yabancı kalmıştır.

Ya da;

Baran’ın Yağmur’dan

Zinar’ın Kaya’dan

Mizgîn’in Müjde’den

Rojbîn’in Gündoğan’dan

Mana olarak hiçbir farkı yoktur. Kürtçe olunca manasız, komik; Türkçe olunca manalı ve güzel mi oluyor?

Bu bir asimile politikasından başka bir şey değildir, siz ya sistemin bir kurbanısınızdır, ya da kendi dilinizin cahili ve düşmanısınızdır.


Mamoste: Bedreddînê WANî

 

detaylı bilgi için:(ji bo agahiyên berfireh)

instagram: Bedreddînê WANî

twitter: Bedreddînê WANî
facebook: Kürtdili Edebiyatı

Bu haber 6588 defa okunmuştur.

Delicious  Facebook  FriendFeed  Twitter  Google  StubmleUpon  Digg  Netvibes  Reddit

KÜRTÇE ÖĞRENME DERSLERİ / 0 DERECE

2. Ders: Kürt Alfabesinde Tîp/Harf

2. Ders: Kürt Alfabesinde Tîp/Harf Bu Derste Neler Öğreneceğiz?

Kürtçe Öğrenme Dersleri / Ön Söz

Kürtçe Öğrenme Dersleri / Ön Söz Yeni tekniklerle ve bu tekniklerin faydaları ile süreci tamamlayarak, sizleri 1.derece (Asta yekemîn) seviyesine ha...
Çîroka Du Mencelan15 Haziran 2017

HAVA DURUMU

Detaylı bilgi için resmin üzerine tıklayın.

Tüm Hakları Saklıdır...
RSS Kaynağı | Yazar Girişi | Yazarlık Başvurusu

Altyapı: MyDesign Haber Sistemi